Stichting
Om een ikonencollectie uit particulier bezit voor de toekomst veilig te stellen en toegankelijk te maken voor publiek, werd de Alexander Stichting voor Russisch-orthodoxe kunst opgericht.
In het najaar van 2004 toonde de Alexander Stichting voor het eerst een deel van haar collectie op een expositie. De vele positieve reacties waren aanleiding om te zoeken naar een permanent onderkomen voor de ikonen. Zo ontstond de gedachte de collectie in een museum onder te brengen. De gelegenheid om een ikonenmuseum te stichten deed zich voor toen in de binnenstad van Kampen een monumentaal middeleeuws pand kon worden betrokken.
Doelstelling
De Alexander Stichting heeft als doel het verwerven en verspreiden van kennis en documentatie over Russisch-orthodoxe kunst, in het bijzonder Russische ikonen. Om dit doel te bereiken houdt de Stichting zich bezig met het organiseren en ondersteunen van tentoonstellingen van ikonen en het stimuleren van publicaties en kennisvergaring over ikonen bij een breed publiek. De vaste collectie van de Alexander Stichting wordt tentoongesteld in het Ikonenmuseum in Kampen, dat het enige museum in Nederland is dat zich uitsluitend richt op ikonen. De stichting streeft er naar om diverse aspecten van ikonen, zoals hun historische achtergrond, gebruik en kunstuiting te belichten.
Onderzoek Erfgoedinspectie
Door de Erfgoedinspectie is in 2009 een onderzoek ingesteld naar de herkomst van een aantal ikonen uit de collectie van het Ikonenmuseum. De conclusie van het onderzoek is dat er op grond van de beschikbare gegevens en verstrekte informatie geen aanwijzingen zijn gevonden dat het Ikonenmuseum beschikt over onrechtmatig ingebrachte ikonen. Het rapport van de Erfgoedinspectie is te downloaden op www.erfgoedinspectie.nl [pdf]
ANBI-status
Door de belastingdienst is de Alexander Stichting erkend als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Een ANBI hoeft geen successierecht of schenkingsrecht te betalen over schenkingen en erfenissen die zij ontvangt binnen het kader van algemeen belang. De schenker / donateur kan giften aan een ANBI binnen de daarvoor geldende regels aftrekken van de inkomsten- of vennootschapsbelasting.